شیرین عبادی یک خانم وکیل و حقوق دان است. او قبل از انقلاب قاضی بوده است. اما پس از انقلاب دفتر وکالت زد. نامش به خاطر اتفاقات سال 1404 بسیار بیشتر روی زبان ها افتاد. او یکی از وطن فروشانی است که از دشمنان ایران حمایت کرد. کسی که از آمریکا و اسرائیل تقاضای کمک کرد.
شیرین عبادی کیست
شیرین عبادی از مهمترین چهرههای حقوق بشر در تاریخ معاصر ایران است. اما در سالهای اخیر فعالیت های ضد ایران و وطن فروشانه ای داشته است.
بیوگرافی
تاریخ تولد
30 خرداد 1326
محل تولد
همدان
تحصیلات
فوق لیسانس حقوق از دانشگاه تهران
شغل
حقوقدان، قاضی سابق دادگاه، فعال حقوق بشر، مدرس دانشگاه، نویسنده
همسر
جواد توسلیان (جداشده)
خیزش سیاسی شیرین عبادی در 1404 و 1405
شیرین عبادی از کسانی بود که به آمریکا پیشنهاد حمله به ایران را داد.
اعتراضات ۱۴۰۴ ایران:
در ژانویه ۲۰۲۶ (دی ۱۴۰۴)، شیرین عبادی در مصاحبه با دویچهوله واکنش تندی به سرکوب اعتراضات نشان داد. او با اشاره به کشته شدن دستکم ۱۲٬۰۰۰ نفر در کمتر از دو روز گفت: «اگر این صلح و آرامش است، پس جنگ چیست؟ این یک جنگ تمامعیار است»
پیشنهاد به آمریکا:
پیشنهاد به آمریکا: عبادی در همان مصاحبه اعلام کرد که آمریکا میتواند با استفاده از «فناوری پارازیت» ارتباط حکومت با نیروهای امنیتی را قطع کند. او همچنین گفت: «گزینه دیگر اقدامات بسیار دقیق علیه رهبر ایران و فرماندهان ارشد سپاه است، همانطور که در مورد اسماعیل هنیه در تهران انجام شد. هیچ غیرنظامی آسیب نمیبیند».
تفاوت با اعتراضات ۱۴۰۱:
شیرین عبادی تأکید کرد حکومت در جریان خیزش «زن، زندگی، آزادی» (۱۴۰۱) هرگز تا این حد خشونت به کار نگرفت. او گفت نیروهای امنیتی امروز از سلاحهای نظامی علیه غیرنظامیان استفاده میکنند.
گفتم سران را بزنید نه مناطق مسکونی!
بعد از جنگ رمضان شیرین عبادی گفت فقط پیشنهاد کشتن آقای خامنه ای را داده بودم. اما آمریکا مردم را هم زد.
دیدگاههای سیاسی و دینی شیرین عبادی
دین و اسلام:
شیرین عبادی تأکید میکند «اسلام با دموکراسی و حقوق بشر سازگار است» و مشکل را در فرهنگ مردسالار میداند، نه دین اسلام. در مراسم دریافت نوبل گفت: «اسلام دینی است که نخستین خطابش با “بخوان” آغاز میشود».
برنامه هستهای ایران:
موضع او تغییر کرده است. در ابتدا از آن دفاع میکرد، اما در سال ۲۰۱۲ گفت: «مردم میخواهند غنیسازی متوقف شود. ایران روی گسل زلزله قرار دارد و مردم از فاجعه فوکوشیما میترسند».
دخالت خارجی:
شیرین عبادی در کنفرانس خبری بعد از دریافت نوبل تأکید کرد: «پیکار برای حقوق بشر در ایران توسط خود مردم انجام میشود و ما مخالف هرگونه دخالت بیگانگان هستیم»
درباره اسرائیل و فلسطین
در سال ۲۰۱۰ به همراه سه برنده دیگر نوبل از تحریم شرکتهای حامی ارتش اسرائیل حمایت کرد.
متن مصاحبه شیرین عبادی در شبکه های ضد ایران
بر اساس اطلاعات موجود، شیرین عبادی در مصاحبهای مفصل با پادکست «Eye for Iran» شبکه ماهواره ای شرکت کرده که متن کامل آن منتشر شده است. همچنین برخی از اظهارات او در این شبکه در قالب گزارشهای خبری منعکس شده است.
عبادی درباره سالهای اولیه انقلاب گفت:
«وقتی آقای بنیصدر (منظور برادر رئیسجمهور وقت) به من گفت: “حتی اگر به حجاب اعتقاد نداری، به نشانه احترام روسریات را بپوش، مثل یک مهمان در خانه خمینی.” به او گفتم: چرا مرا به ریا و تظاهر تشویق میکنی؟ خیلی زود فهمیدم تمام چیزهایی که خمینی میگفت دروغ و برای فریب است و به همین دلیل از همان ماههای اول، راهم را جدا کردم.»
سرنگونی نظام: ضرورت و راهکار
«به نظر من، بدنه حاکم فعلی باید برکنار شود. یعنی در واقع یک سرنگونی باید رخ دهد. امیدوارم این سرنگونی بدون هزینه سنگین و در زمانی کوتاه اتفاق بیفتد.»
کسانی مثل شیرین عبادی قطعا با درخواست جنگ از دشمن در قتل ایرانیان در جنگ تحمیلی سوم نقش داشتند.
درخواست از مردم برای اعتراضات خیابانی
«برای رسیدن به این هدف، راهی جز این نیست که مردم داخل ایران به خیابانها بیایند و با یک صدا بگویند این دولت را نمیخواهند، کار را تعطیل کنند. آنگاه این نظام فلج میشود و با مقاومت مردم فرو میپاشد. سپس مردمی که این دولت را سرنگون کردهاند، میتوانند به راحتی از طریق همهپرسی، نظام مورد نظر خود را برپا کنند.»
درخواست اغتشاش ضد حکومت ایران
برای چهل و شش سال است که با هم میجنگیم. در این چهل و شش سال ثابت شده که نه سلطنتطلبها به تنهایی، نه جمهوریخواهها به تنهایی، نه چپ به تنهایی، نه راست به تنهایی – هیچ گروهی به تنهایی نمیتواند در سرنگونی دولت ایران موفق شود. ما همه باید متحد شویم، دست در دست هم، و با هم کار کنیم.»
نشان دادن چهره ای زشت از ایران به دنیا
«ببینید، الان حداقل سه نفر هر روز اعدام میشوند. تعداد دستگیریها بسیار بالاست. برای کوچکترین اظهارنظری یا حتی یک پست کوتاه در شبکههای اجتماعی، ممکن است کسی زندانی شود. وقتی یک گنجینه ملیِ ارزشمند فقط به خاطر گذاشتن یک نقطه در شبکههای اجتماعی به زندان محکوم میشود، آن وقت میتوانید وضعیت آزادی بیان در این کشور را تصور کنید.»
خلاصه مصاحبه
سرنگونی نظام | ضروری و تنها راه باقیمانده |
| وحدت مخالفان | سلطنتطلب و جمهوریخواه باید اختلافات را کنار بگذارند |
| نوع حکومت آینده | دموکراتیک، سکولار – تعیین توسط همهپرسی زیر نظر سازمان ملل |
| اقدام نظامی خارجی | مخالف جنگ تمامعیان |
| اقدام هدفمند | موافق حذف فیزیکی رهبران و فرماندهان سپاه |
| قطع اینترنت | محکومیت و خواستار تحقیقات بینالمللی |
| کشتار معترضان | محکومیت و ادعای آمار ۱۲,۰۰۰ کشته در دو شب |
دوران کودکی در همدان
شیرین عبادی ۳۰ خرداد ۱۳۲۶ در همدان در خانوادهای مذهبی و روشنفکر به دنیا آمد. پدرش محمدعلی عبادی از اساتید برجسته حقوق تجارت بود و برخلاف فرهنگ رایج آن زمان، هیچ تبعیضی بین فرزندان دختر و پسر قائل نمیشد. وقتی یک ساله بود، خانواده به تهران نقل مکان کرد.
تحصیل و ورود به دنیای حقوق
عبادی در سال ۱۳۴۴ وارد دانشکده حقوق دانشگاه تهران شد و مدرک کارشناسی را در سه سال و نیم گرفت. در سال ۱۳۴۸ در آزمون قضاوت شرکت کرد و قبول شد. او تحصیل را ادامه داد و در سال ۱۳۵۰ فوقلیسانس حقوق خصوصی را با درجه ممتاز از دانشگاه تهران دریافت کرد.
شیرین عبادی اولین قاضی زن ایران
عبادی در سال ۱۳۵۴ به ریاست شعبه ۲۴ دادگاه شهرستان تهران رسید و به اولین زن در تاریخ دادگستری ایران تبدیل شد که به ریاست دادگاه منصوب میشد. این سمت را تا انقلاب ۱۳۵۷ حفظ کرد.
انقلاب و خانهنشینی اجباری
پس از انقلاب ۱۳۵۷، حکومت جدید زنان قاضی را برکنار کرد. عبادی به منشی دادگاهی تبدیل شد که خود قبلاً ریاست آن را بر عهده داشت. بعد از اعتراضات، به کارشناس دادگستری تنزل داده شد. او تا سال ۱۳۷۱ عملاً خانهنشین بود و نتوانست پروانه وکالت بگیرد.
تحقیق و پژوهش
در سالهای اجباری خانهنشینی، عبادی به تحقیق و نوشتن روی آورد. کتابها و مقالات متعددی منتشر کرد که از مهمترین آنها مقالهای جنجالی درباره قانون دیه بود که در آن نوشت «دیه زن معادل دیه بیضه یک مرد است». همچنین دورههای حقوق بشر را در دانشگاه تهران تدریس میکرد.
پروندههای جنجالی شیرین عبادی
پس از اخذ پروانه وکالت در سال ۱۳۷۱، عبادی وکالت پروندههای حساس بسیاری را پذیرفت:
پرونده لیلا:
دختر یازدهسالای که قربانی تجاوز سه مرد شد. این پرونده به طولانیترین پرونده جنایی ایران تبدیل شد.
پرونده آرین گلشنی:
دختر ۹ سالهای که توسط پدر و برادر ناتنی به قتل رسید. این پرونده قوانین حضانت ایران را به چالش کشید.
قتلهای زنجیرهای:
وکالت خانواده داریوش فروهر و همسرش پروانه اسکندری را بر عهده گرفت.
ماجرای نوارسازان و زندان
در سال ۱۳۷۹، عبادی با امیرفرشاد ابراهیمی از اعضای انصار حزبالله مصاحبه کرد و ابعاد تازهای از جنایات گروههای فشار را افشا کرد. او به همراه محسن رهامی به اتهام نشر اکاذیب دستگیر و سه هفته زندانی شد. این پرونده به «پرونده نوارسازان» معروف شد. هرچند در دادگاه تجدیدنظر تبرئه شدند، اما پروانه وکالت عبادی تعلیق گردید.
قانون حمایت از کودکان
شیرین عبادی در تدوین پیشنویس قانون «حمایت از کودکان و نوجوانان» نقش کلیدی داشت که در دیماه ۱۳۸۱ به تصویب مجلس رسید. تلاشهای او و دیگر فعالان باعث شد بعدها قانون حضانت تا ۷ سالگی به مادر داده شود.
جایزه صلح نوبل ۲۰۰۳: افتخاری تاریخی
در ۱۰ اکتبر ۲۰۰۳، شیرین عبادی به اولین ایرانی و اولین زن مسلمان تبدیل شد که جایزه صلح نوبل را دریافت میکند. کمیته نوبل اعلام کرد این جایزه به «تلاشهای او برای ترویج مردمسالاری و حقوق بشر در ایران، بهویژه حقوق زنان و کودکان» اهدا شده است.
مدالها، افتخارات و مدارک افتخاری شیرین عبادی
جوایز اصلی:
- جایزه صلح نوبل (۲۰۰۳)
- لژیون دونور فرانسه (۲۰۰۶)
- جایزه حقوق بشر بنیاد رافتو (۲۰۰۱)
مدارک افتخاری از دانشگاههای معتبر جهان:
- کالج ویلیامز (۲۰۰۴)
- دانشگاه مارکوت (۲۰۰۹)
- دانشگاه کمبریج (۲۰۱۱)
- دانشگاه لندن (۲۰۱۲)
تأثیر جهانی شیرین عبادی
مجله فوربز در سال ۲۰۰۴ او را جزو «۱۰۰ زن قدرتمند جهان» معرفی کرد. مجله تایم در سال ۲۰۲۶ او را یکی از ۱۰۰ شخص تأثیرگذار جهان نامید.
کتابهای شیرین عبادی
- بیداری ایران (Iran Awakening) – خاطرات او از انقلاب تا نوبل
- تا آزادی (Until We Are Free) – ادامه خاطرات
- حقوق کودک (The Rights of the Child)
- تاریخ و اسناد حقوق بشر در ایران
تبعید، مصادره جایزه نوبل و جدایی از همسر
تبعید:
عبادی از خرداد ۱۳۸۸ خارج از ایران زندگی میکند و در لندن ساکن شده است.
مصادره مدال نوبل:
در آذر ۱۳۸۸، مأموران جمهوری اسلامی مدال صلح نوبل عبادی را از صندوق امانات بانکی او مصادره کردند. دولت نروژ با احضار کاردار ایران در اسلو شدیداً اعتراض کرد. مدال بعداً بازگردانده شد.
برنامه جنجالی تلویزیون ایران:
برنامه جنجالی تلویزیون ایران: در خرداد ۱۳۸۹، برنامه «بیست و سی» فیلمی پخش کرد که در آن جواد توسلیان، همسر عبادی، علیه او صحبت کرد. دختر عبادی این اعترافات را ناشی از فشار مأموران امنیتی دانست. این رویدادها منجر به جدایی عبادی از همسرش شد.